foto: meisjes voor het schoolbord in een grid van balletjes
Leer voor je leven

Kijk in je klas!

Kijk in je klas!

shutterstock_254084734_3466

De school is nooit ‘klaar’. Altijd ligt er voor het onderwijs de opgave een passende bijdrage te leveren aan nieuwe maatschappelijke ontwikkelingen en daarmee voor onderwijsgevenden de uitdaging nieuwe competenties te verwerven. Dit vraagt echter wel om keuzes maken.Beter één onderwerp goed en zorgvuldig aangepakt en afgerond, dan tien maar voor de helft.

Leren is een permanente taak geworden. Dat geldt voor de individuele leerkracht én voor het schoolteam. Geheel volgens de principes van de lerende organisatie heeft een samengaan van teamleren en individueel leren een duurzaam effect op de beoogde veranderingen in de school. Mét elkaar en ván elkaar leren brengt de school een stap verder in haar ontwikkeling. KIJK IN JE KLAS (kortweg KIJK) is gebaseerd op deze beide principes van de lerende organisatie.

Inhoud
KIJK richt zich op het verbeteren van het primaire proces in de school, het werken in de klas. Een drietal aspecten wordt in beeld genomen: instructie, klassenmanagement en (pedagogische) interactie. Met nadruk wordt gesteld “ in beeld genomen”. De effectiviteit van KIJK wordt geoptimaliseerd door het gebruik van de videocamera. Tijdens de klassenconsultaties worden videobeelden gemaakt van het leerkrachtgedrag tijdens de les. Deze beelden worden geanalyseerd en besproken in de teambijeenkomsten; ze dienen dus als leermateriaal voor de leerkrachten, individueel en als team. De drie thema’s die binnen KIJK  aan de orde komen zijn:

Klassenmanagement
Onder klassenmanagement verstaan we: Een verzameling organisatorische vaardigheden van de leerkracht met het doel die voorwaarden te vestigen en te handhaven waardoor instructies van de leerkracht en leeractiviteiten van de leerlingen succesvol zijn.  Eenvoudig gezegd, het bieden van structuur. Wat doet de leerkracht, wat laat de leerkracht na als het gaat om klassenmanagement? Wat werkt in de ene groep wel en in de andere niet? Hoe komt dat? Welke basisafspraken met betrekking tot klassenmanagement zijn te maken door alle groepen, de hele school heen?

Instructie
Instructie kan gezien worden als kwaliteitsbepalend element in het leren van de leerling op school. Wat doet een leerkracht tijdens het lesgeven? En wat niet? Zit daar een systeem in? In deze tijd van “kwaliteitsgevoeligheid”  is voor het leren op school de “effectiviteit van de instructie” essentieel. Onder instructie verstaan we: Het bewerkstelligen, door middel van een bepaalde methode, dat een lerende in een systeem, onder bepaalde voorwaarden, een tevoren omschreven leerdoel bereikt.

Deze definitie heeft drie kernbegrippen, te weten, doelgerichtheid, methodiek en pragmatisme. Met andere woorden, instructie is een planmatige bezigheid. We weten inmiddels dat lerenden niet allemaal op dezelfde manier leren. Dat houdt in dat we met de instructie behoren aan te sluiten bij de verschillende leerstijlen. Expliciet zal bij het thema instructie het aspect van differentiatie om de hoek komen kijken.

Interactie
De kwaliteit van de (pedagogische) interactie is een mede-beïnvloedende factor voor het leren van leerlingen. In welke mate is er sprake van vertrouwen in zichzelf en de anderen waardoor uitdagingen in het leren worden aangegaan? Is er ruimte voor (mede)verantwoordelijkheid voor leerprocessen? Wordt er tegemoet gekomen aan de behoefte aan relatie, competentie en autonomie van de leerlingen? Met andere woorden, hoe adaptief is het onderwijsleerklimaat in de klas / school, waardoor dat mede mogelijk maakt dat het leren van leerlingen “uit de verf” komt?

Werkwijze
Het project “KIJK IN JE KLAS!”is gericht op het vergroten van de handelingsbekwaamheid van het team als geheel én van de individuele leerkrachten. De projectleider start met een schoolanalyse vanuit o.a. het schoolplan, het inspectierapport, gesprekken met een aantal teamleden en klassenobservaties. Naar aanleiding van de analyse wordt een projectvoorstel  samengesteld. Dit voorstel dient als uitgangspunt voor de bespreking met het schoolteam en daarna wordt een definitief projectplan samengesteld. Daarin wordt een keuze gemaakt uit de thema’s waarop men zich in de komende tijd zal concentreren. Dat thema is dus het ontwikkelpunt voor het hele team. Elke leerkracht maakt met betrekking tot het gekozen thema een eigen sterkte - / zwakteanalyse. Op deze wijze worden het leren van het team en het leren van de individuele leerkracht aan elkaar gekoppeld.

Tijdens het leerproces van schoolteam en leerkracht speelt de videocamera een belangrijke rol. Tijdens twee rondes van klassenconsultatie worden in de groepen opnamen gemaakt van lessen waarin het gekozen ontwikkelpunt in beeld wordt gebracht. Deze opnamen worden individueel nabesproken en de leerkrachten krijgen hierop feedback binnen het gekozen thema. In de teambijeenkomsten worden delen van de videobeelden (na overleg met de betreffende leerkrachten) ingezet om aspecten van het leerkrachtgedrag naar voren te halen en daarop te reflecteren. In de laatste bijeenkomst wordt een document gemaakt waarin wordt vastgelegd hoe men in het vervolg met het betreffende ontwikkelpunt in de school zal omgaan. Daarnaast beschrijft iedere leerkracht in een zelfreflectie – aan de hand van de strekte/zwakte analyse middels de bij de thema’s behorende checklisten – de huidige stand van zaken rondom de eigen professionalsering.

In de looptijd van het project KIJK wordt geadviseerd om een stuurgroep te formeren. Deze groep stuurt samen met de projectleider de activiteiten binnen het project aan. Vooral de voortgang van het project tussen de bijeenkomsten is voor de stuurgroep een belangrijk aandachtspunt. KIJK is geen cursus voor willekeurige deelnemers die op vaste momenten plaatsvindt. KIJK is een project dat zich richt op schoolverbetering gebaseerd op een teaminspanning. De tussentijdse voortgang, de communicatie, de video opnamen, zijn weliswaar verantwoordelijkheden voor het hele team, maar de stuurgroep bewaakt dit. Tevens is de stuurgroep de eerste contactlijn voor de projectleider in verband met het maken van afspraken. 

Meer weten?

Neem direct contact op.

foto: SONedutraining

SONedutraining

 

Reageer

0 reacties

Deel deze pagina op Google Plus Deel deze pagina op LinkedIn