foto: meisjes voor het schoolbord in een grid van balletjes
Leer voor je leven

Bram, voor als je tijd OVER hebt

Bram, voor als je tijd OVER hebt

"Bram, Voor als je tijd OVER hebt"

Dat staat letterlijk op zijn werkboekje PlusTaak. Een slimme rekenaar die eindelijk in groep 7 aan extra verrijkingsstof mag, omdat zijn moeder er op staat.  Dan krijgt hij eindelijk ‘iets’. Want als er toch iets niet aantrekkelijk is en bovendien ook al héél oud is, is het deze oude versie van Plustaak wel! Die schafte ik 13 jaar geleden al aan op de school waar ik destijds werkte.
Deze jongen, laten we hem Bram noemen, verveelt zich met rekenen, maar vindt rekenen nog steeds wel heel leuk. Begrijpt de sommen, maar moet alle rijtjes maken en eerst zorgen dat hij zijn werk afheeft want dat is heel vaak niet het geval, aldus zijn meester. Dan pas.... Ja, dan pas ‘mag’ hij uitdagender rekenwerken: Eerst produceren dan leren! Dus eerst laten zien dat je kilometers kunt maken en dan als beloning extra werk als uitdaging. Bovenop het gewone reguliere werk, vooral niet ‘in plaats van’! Is dat een uitdaging?
Deze moeder is boos! En Bram? Die is er vooralsnog blij mee! Trots liet hij zijn werkboekje zien. Met ingehouden woede is deze moeder de klas uitgelopen en naar huis gegaan. Dit staat niet op zichzelf, niet alleen op deze school, niet alleen toevallig bij Bram. Nog steeds, zoveel kennis hieromtrent ten spijt, zijn er leerkrachten die eerst willen zien en dan geloven. Die eerst het kind willen leren zijn werk af te maken, of het werk af te laten leveren, voordat ze kinderen leren hun grenzen op te zoeken.

column_anouk_mulder_hoogbegaafdheid_300

Leren leren, leren fouten te maken, leren uitdagingen aan te gaan, ervaringen op doen. En dat doe je niet door steeds maar weer hetzelfde te moeten doen, omdat de taak nu eenmaal zo is, of de methode dat instrueert, of de leerkracht vindt het, of...of ...of... Waarom is het voor sommige leerkrachten zo moeilijk om los te laten, om echt naar een kind te kijken wat het wel kan, ál kan, en wat het echt nodig heeft? Door Vertrouwen te hebben in het kind! Als kinderen niet voldoende uitgedaagd worden blijven ze hangen in het informele leren en leren daardoor geen belangrijke vaardigheden als doorzetten, reflecteren, plannen en tegenslagen kunnen verwerken. Dit kan leiden tot onderpresteren. Met uitingen als verveling, concentratieproblemen, perfectionisme en faalangst.
Kinderen zijn zelf zo goed in staat aan te geven wat ze nodig hebben. Luister naar ze! Ga in gesprek met de kinderen. Praat niet OVER maar MET hen! Als een kind zegt dat hij zich verveelt, of het werk saai vindt, zit daar iets achter. Zoek dat uit, wil weten waarom een kind dat zegt. Ga samen met het kind op zoek hoe je het leren wel leuk kunt maken. Een kind wil echt wel verantwoordelijkheid nemen voor zijn of haar leren, laat hem dan ook meedenken! Heb je een probleem, vraag het de kinderen! (Luc Stevens) Een kind moet leren waar zijn kracht ligt, wat zijn talenten zijn en op welke manier hij die kan inzetten. Hij moet zich kunnen ontwikkelen en altijd bezig kunnen zijn in de zone van de nabije ontwikkeling, om Vygotsky er maar eens bij te halen.
Een kind moet zich zelf leren doelen te stellen, uitdagingen aan te gaan en grenzen durven op te zoeken. Daar heeft hij de leerkracht wel bij nodig. Als facilitator, als uitdager, als reflector, als begeleider, als coach, als gesprekspartner. Kinderen willen echt wel hard werken en hebben een nieuwsgierige honger naar leren, graag zelfs.
Daarom vindt Bram de Plustaak nu leuk, in eerste instantie, vanwege de aandacht. Is dat geen tijdelijke schijnaandacht? Een voorlopig koektrommel effect? Een zoethouder, totdat Bram er achter komt dat hij als beloning nóg meer werk krijgt. Maar daarvoor wel eerst zijn gewone werk moet afhebben.

Lieve juffen en meesters, een kind wil leren, maar wel met perspectief op ontwikkeling, op iets kúnnen leren! Dus geen uitdaging en verrijking bieden als een kind tijd OVER heeft, maar als het tijd NODIG heeft!

Deel deze pagina op Google Plus Deel deze pagina op LinkedIn